Handleddsbrot, operasjon med pinnar

Unngå bading når du har på gips. Dersom gipsen blir fuktig må du kontakte sjukehuset for ny gips og vurdering. Også når du dusjar må du unngå at gipsen blir våt. Vi anbefaler bruk av pose i dusjen. 

Det blir avtalt kontroll etter 1-2 veker for å skifte gips, deretter kontroll for å fjerne pinnane etter cirka fem veker, vanlegvis på poliklinikken. 

Etter at pinnane er fjerna, kan du vanlegvis starte med gradvis belastning til smertegrensa, med mindre du har avtalt noko anna med legen.

Smertestillande på resept er vanlegvis nødvendig og dette blir avtalt med lege ved utreise. Resepten er elektronisk og ein kan hente han ut på alle apotek. Ta med legitimasjon.

Dette vil variere ut frå alvorsgrada av brotet og kva yrke du har. Dersom du ikkje har ein jobb beståande av fysisk arbeid, vil sjukmeldingstida vere cirka to veker. Har du ein jobb med tungt fysisk arbeid vil du vanlegvis trenge sjukmelding i minst seks veker. Kor lenge du blir sjukmeld, blir avgjord i samråd med legen.

Ikkje støtt deg på handa eller løft noko tungt dei første 6 vekene. Du kan støtte eller bere med olbogen.

Dersom du bruker ganghjelpemiddel, må du byte til ein type der du støttar på underarmen, til dømes rullator med underarmsstøtte eller underarmskrykke (aksillekrykker).

Bruk handa så normalt som mogleg til vanlege, lette aktivitetar. Forsøk å bruke handa til å ete, drikke, kle på deg, knyte skolisser, og enkelt husarbeid som å skjere brød, skrive på tastatur eller strikke. 

Beveg olbogen og skuldra normalt for at desse uskadde ledda ikkje skal stivne til. Strekk armane opp mot taket:

Når du vekselvis knyter handa og spriker fingrane, aktiverer du vene-muskelpumpa. På denne måten pumpar du hevelsen ut av handa. Når hevelsen går ned, blir det lettare å bevege og da skaper du ein god sirkel. Derfor er det svært viktig å komme i gang med å bevege fingrane allereie første dagen etter operasjonen. 

Det er vanleg at handa er hoven den første tida etter brotet og operasjonen. Hald handa over hjartehøgd for mest effektiv drenasje av hevelsen. Når du sit kan du kvile armen oppå sofaryggen, på ryggstøtta til nabostolen, på ei pute i vindaugekarmen eller på eit høgt bord.

Så lenge det er vondt å pendle normalt med armen når du går, kan du kvile handa i jakkelomma. Strekk og knytt handa vekselsvis inne i lomma, sidan fingerrørsle er det mest effektive tiltaket for å få ned hevelsen.

Kontrollopplegg varierer frå stad til stad. Mange vil klare opptreninga sjølv utan oppfølging hos fysioterapeut. Viss du ikkje kjem i gang med å bevege handa, kan du bli oppmoda til å kontakte ein fysioterapeut i nærleiken av der du bur. Fysioterapeuten kan hjelpe deg med å bevege både fingerledd og handledd:

Alle foto: Oslo universitetssykehus.

Handleddsbrot operert med pinnar gror vanlegvis i løpet av fire til seks veker med gips. Du må ikkje bruke handa til for tunge løft eller hard fysisk aktivitet med ein gong, men gradvis auke belastninga over litt tid. Smertegrensa er oftast ein god indikator for kor mykje du kan gjere. 

Opptreningstida er noko variabel, mange opplever noko betring i alle fall eitt år etter skaden.